Morassutti Eco-Smalti – Italiaans Sinterglas Mozaïek uit Spilimbergo
Er zijn plaatsen op aarde waar de lucht zelf zwanger lijkt van creativiteit – waar generaties van ambachtslieden hun kennis hebben doorgegeven, waar de grens tussen kunst en ambacht vervaagt. Spilimbergo, in het hart van Friuli-Venezia Giulia, is zo'n plaats. Hier, waar de mozaïektraditie al meer dan een eeuw bloeit, heeft Federico Morassutti een eigen weg gekozen. Zijn Eco-Smalti zijn geen imitatie van het verleden, maar een liefdevolle herinterpretatie ervan – materialen die de warmte van de aarde combineren met het licht van glas, gemaakt met respect voor zowel de traditie als de toekomst.
Spilimbergo: Waar Mozaïek Leeft en Ademt
Om Morassutti Eco-Smalti te begrijpen, moet je eerst de plek begrijpen waar ze vandaan komen. Spilimbergo draagt met trots de titel "Città del Mosaico" – de Stad van het Mozaïek. Maar het is geen museum, geen monument voor een vervlogen tijd. Het is een levende, ademende gemeenschap waar de kunst van het mozaïek nog steeds dagelijks wordt beoefend, onderwezen en doorontwikkeld.
Het kloppend hart van deze gemeenschap is de Scuola Mosaicisti del Friuli, een school die al decennia lang mozaïekmeesters opleidt die over de hele wereld aan het werk gaan. In de ateliers van de school zie je studenten gebogen over hun werkbanken, omringd door duizenden kleurrijke steentjes, terwijl ze de oude technieken leren beheersen. De instructeurs – zelf meesters met jarenlange ervaring – selecteren zorgvuldig de materialen waarmee hun studenten werken. En steeds vaker kiezen zij voor de smalti van Morassutti.
Wanneer de meesters van de Scuola Mosaicisti del Friuli een materiaal kiezen voor hun eigen kunstwerken, is dat de hoogste vorm van erkenning. Het betekent dat het materiaal niet alleen technisch voldoet, maar ook de artistieke ziel heeft die nodig is om werkelijk te kunnen scheppen.
Federico Morassutti: Een Vernieuwer met Respect voor Traditie
In de schaduw van de grote historische glasovens van Spilimbergo, in het nabijgelegen Sequals, bevindt zich het laboratorium van Federico Morassutti. Met meer dan dertig jaar ervaring in de mozaïekwereld is hij geen nieuwkomer, maar een doordachte vernieuwer. Waar anderen vasthouden aan methodes die al eeuwen onveranderd zijn, stelde Morassutti zichzelf een vraag die weinig anderen durfden te stellen: kan het anders? Kan het beter?
Zijn antwoord was niet een breuk met het verleden, maar een liefdevolle heroverweging. Morassutti ontwikkelde een productieproces dat de schoonheid van traditionele smalti behoudt, maar tegelijkertijd de ecologische voetafdruk drastisch verkleint. Geen lood meer, geen arseen – stoffen die historisch gezien onlosmakelijk verbonden waren met glasproductie, maar die zowel de maker als het milieu belasten. In plaats daarvan: gerecycled glas, minerale pigmenten, en een proces dat energie bespaart zonder aan kwaliteit in te boeten.
Het resultaat is een materiaal dat anders voelt, anders klinkt, anders werkt dan traditionele smalti – maar op een manier die kunstenaars niet afschrikt, maar juist nieuwe mogelijkheden biedt. Het is geen compromis; het is een uitnodiging.
Waarom Kunstenaars Kiezen voor Morassutti
De ware test van elk materiaal ligt in de handen van de kunstenaar. En het zijn juist de meest veeleisende kunstenaars – van meesters verbonden aan de Scuola Mosaicisti del Friuli tot gerenommeerde mozaïekwerkers wereldwijd – die Morassutti Eco-Smalti omarmen. Niet ondanks hun uniciteit, maar juist dankzij.
De Dialoog van Texturen
Ervaren mozaïekkunstenaars zijn meesters in het combineren van materialen. Zij zetten bewust de glans van traditionele smalti af tegen de zachte matheid van Morassutti. Het is geen kwestie van of-of, maar van en-en. De glanzende stukjes springen naar voren, vangen het licht, eisen aandacht. De matte Morassutti-stukjes treden bescheiden terug, creëren rust, bieden diepte. Samen vertellen ze een verhaal dat geen van beide materialen alleen zou kunnen vertellen.
Vrijheid in Vorm
Voor kunstenaars die werken aan portretten en figuratief werk biedt de grote Morassutti-plaat iets wat voorgesneden steentjes nooit kunnen geven: vrijheid. Een haarlok vraagt om een vloeiende lijn, een kaakcontour om een specifieke curve, een ooghoek om een precieze hoek. Met de 11,5 cm Piastra kan de kunstenaar elke vorm snijden die de visie vereist. Het materiaal dient de kunst, niet andersom.
Kunstenaars die met Morassutti werken, spreken vaak over de "organische kwaliteit" van het materiaal. De subtiele korreling, de zachte lichtabsorptie, de warme uitstraling – het zijn eigenschappen die het materiaal bijzonder geschikt maken voor het weergeven van de natuur, van huid, van alles wat leeft en ademt.
Het Geheim van de Textuur: Zacht als Fluweel
Iedereen die voor het eerst een Morassutti-tegel in handen houdt, merkt het meteen: dit voelt anders. Waar traditionele smalti glad en koel aanvoelt, heeft Eco-Smalti een zachte, bijna fluweelachtige textuur. Het is geen toeval, maar het directe resultaat van het unieke productieproces.
Bij traditionele glasproductie wordt het materiaal volledig gesmolten tot een vloeibare massa. Wanneer dit afkoelt, ontstaat een glad oppervlak met de karakteristieke "vuurglans". Morassutti koos voor een andere weg: het sinterproces. Glaspoeder – voor meer dan 90% afkomstig uit gerecyclede bronnen – wordt gemengd met natuurlijke minerale pigmenten en onder hoge druk geperst. Daarna gaat het de oven in, maar bij lagere temperaturen dan bij volledige fusie. Het glas smelt niet volledig; de partikels smelten alleen aan de randen aan elkaar vast.
Het resultaat is een materiaal dat het licht niet weerkaatst, maar absorbeert en verspreidt. In plaats van een harde glans zie je een zachte gloed. In plaats van een vlakke kleur zie je een subtiele vibratie, een levendigheid die kunstenaars omschrijven als "wasachtig" of "fluweelachtig". Het is een textuur die bijzonder geschikt is voor het weergeven van menselijke huid, van veren, van boomschors – van alles wat in de natuur zacht en organisch is.
Voor de mozaïekkunstenaar: De matte textuur van Morassutti Eco-Smalti is geen beperking, maar een uitbreiding van uw palet. Waar hoogglanzend glas soms te dominant kan zijn, biedt dit materiaal rust en diepte. Het is ideaal voor achtergronden, voor huidtinten, voor alles wat niet mag schreeuwen maar wel moet spreken.
Ambacht Ontmoet Verantwoordelijkheid
De keuze van Federico Morassutti om te werken met gerecycled glas en zonder giftige stoffen is geen marketingtruc – het is een daad van respect. Respect voor de kunstenaars die dagelijks met het materiaal werken en het fijne stof inademen dat vrijkomt bij het snijden. Respect voor de omgeving waarin we leven. Respect voor de toekomstige generaties die het ambacht zullen voortzetten.
Traditionele glasproductie maakte eeuwenlang gebruik van lood om het smeltpunt te verlagen en de glans te verhogen. Arseen diende als zuiveringsmiddel. Beide stoffen zijn giftig, en het werken ermee – vooral het snijden en breken van het glas – brengt gezondheidsrisico's met zich mee. Morassutti heeft bewezen dat het anders kan: schoonheid zonder gif.
Een Materiaal met een Geweten
Meer dan 90% van het materiaal bestaat uit gerecycled glas. Geen lood, geen arseen, geen gevaarlijke stoffen. Lagere productietemperaturen betekenen minder energieverbruik. En aan het einde van zijn levenscyclus kan het materiaal opnieuw worden gerecycled. Voor projecten waar duurzaamheidscertificeringen vereist zijn – publieke kunstwerken, architecturale installaties – is Morassutti Eco-Smalti een voor de hand liggende keuze.
De Piastra: Een Canvas van Vrijheid
Waar traditionele smalti vaak wordt verkocht als ronde "pizza's" – onregelmatig van vorm en dikte – levert Morassutti zijn materiaal in perfecte vierkante platen van 11,5 x 11,5 cm. Deze "Piastra" is geen compromis aan industriële efficiëntie, maar een bewuste keuze die de kunstenaar ten goede komt.
Stel u voor: u werkt aan een portret en heeft een specifieke vorm nodig – een langgerekte lijn voor een wenkbrauw, een zachte curve voor een jukbeen. Met voorgesneden steentjes bent u beperkt tot wat er is. Met de Piastra heeft u een canvas waaruit u elke denkbare vorm kunt snijden. Het materiaal dwingt u niet in een grid; het nodigt u uit om vrij te scheppen.
Drie Diktes voor Elke Toepassing
De Piastra is beschikbaar in drie diktes, elk met zijn eigen karakter en toepassingen:
- 0,2 cm (2 mm / 1/16 inch): Licht als een veertje – circa 80 gram per tegel. Deze ultradunne variant opent werelden die voorheen gesloten bleven voor glasmozaïek: sieraden, mode-accessoires, werk op canvas of textiel. Het laat zich knippen als een dikke wafel, met minimale krachtinspanning. Dekking: circa 12,5 kg/m².
- 0,6 cm (6 mm / 1/4 inch): De gouden standaard – circa 180 gram per tegel. Compatibel met de dikte van veel andere mozaïekmaterialen, ideaal voor wandkunst en interieurprojecten. Stevig genoeg voor duurzaamheid, dun genoeg voor veelzijdigheid. Dekking: circa 27 kg/m².
- 1,0 cm (10 mm / 3/8 inch): Robuust als steen – circa 330 gram per tegel. Voor vloeren, buitentoepassingen, projecten die decennia moeten meegaan. De dikte biedt ook artistieke mogelijkheden: diepe voegen creëren schaduwspel dat het werk tot leven brengt. Dekking: circa 50 kg/m².
Werken met Morassutti: Een Andere Ervaring
Elke mozaïekkunstenaar die voor het eerst met Morassutti werkt, merkt dat het materiaal anders reageert dan wat hij of zij gewend is. Niet beter of slechter – anders. En die anders-heid vraagt om een kleine aanpassing, een moment van kennismaking.
Het Geluid van het Snijden
Wanneer u met hamer en kapblok werkt, klinkt gesinterd glas dover dan traditioneel glas. Geen heldere "tik", maar een zachtere, vollere klank. De breuklijn is minder scherp, meer korrelig – een eigenschap die sommige kunstenaars aanvankelijk verrast, maar die in de praktijk een voordeel blijkt: de ruwere rand biedt betere hechting voor de lijm.
De dunste variant (0,2 cm) laat zich prachtig bewerken met een wieltjestang. Het materiaal geeft mee zonder te versplinteren, wat het ideaal maakt voor fijn detailwerk en voor kunstenaars met minder handkracht.
Een Zachtere Aanpak
Sinterglas vraagt om een lichtere hand dan traditioneel glas. Te hard slaan kan leiden tot vergruizing in plaats van een schone breuk. Oefen eerst op restjes om het materiaal te leren kennen – het zal u belonen met voorspelbaar, precies werk.
Voegen: Een Woord van Waarschuwing
De matte, licht poreuze textuur van Morassutti Eco-Smalti is prachtig – maar vraagt om aandacht bij het voegen. Donkere pigmenten in voegmiddel kunnen in de microstructuur van het oppervlak trekken, vooral bij lichte kleuren. Het resultaat kan een grauwsluier zijn die moeilijk te verwijderen is.
Praktisch advies: Test altijd eerst op een restje. Overweeg om de tegels vóór het voegen te behandelen met een impregneermiddel of licht in te wrijven met was. Dit voorkomt dat pigment in de textuur trekt en maakt het schoonmaken eenvoudiger.
Het Kleurenpalet: Van Basis tot Bijzonder
De Morassutti-collectie omvat een rijk palet aan kleuren, georganiseerd in series die elk hun eigen karakter hebben.
De BF-serie (Basic/Fondo) vormt de ruggengraat van de collectie: eerlijke, zuivere kleuren met beschrijvende namen. Nero voor het diepste zwart, Bianco voor het zuiverste wit, en daartussen een spectrum van Verde, Giallo, Rosso en vele anderen. Bijzonder is de Carnagione-serie – een zorgvuldig samengesteld palet van huidtinten dat de matte textuur van het materiaal optimaal benut voor figuratief werk.
De K-series bieden rijkere, meer gesatureerde kleuren – de tinten waarvoor kostbaardere pigmenten nodig zijn. En voor wie iets heel specifieks zoekt, biedt Morassutti de mogelijkheid tot maatwerk: een kleur op bestelling, exact afgestemd op uw project. Dankzij het poederproces kan elke tint worden gereproduceerd – een luxe die bij traditionele smeltovens, waar elke batch uniek is, veel moeilijker te realiseren valt.
Toepassingen: Waar Schoonheid Functie Ontmoet
De veelzijdigheid van Morassutti Eco-Smalti maakt het geschikt voor een breed spectrum aan toepassingen:
- Portretten en figuratief werk: De matte textuur is ongeëvenaard voor het weergeven van huid, haar, textiel – alles wat zachtheid en warmte vraagt.
- Natuurlijke onderwerpen: Veren, bladeren, boomschors, water in rust – de organische kwaliteit van het materiaal resoneert met organische onderwerpen.
- Achtergronden en kleurvelden: Waar glanzend glas kan afleiden, biedt Morassutti rust. Het treedt bescheiden terug, waardoor focale punten kunnen stralen.
- Gecombineerd werk: De dialoog tussen mat en glanzend, tussen absorptie en reflectie, opent nieuwe dimensies in uw composities.
- Duurzame projecten: Voor publieke kunst, architecturale installaties en projecten met milieucertificeringen is het hoge gehalte aan gerecycled materiaal een sterk argument.
- Sieraden en mode: De ultradunne 2 mm variant maakt toepassingen mogelijk die voorheen ondenkbaar waren voor glasmozaïek.
Veelgestelde Vragen
Waarom voelt Morassutti anders dan traditionele smalti?
Het verschil zit in het productieproces. Traditionele smalti wordt volledig gesmolten, wat een glad, glanzend oppervlak oplevert. Morassutti wordt gesinterd: glaspoeder wordt onder hoge druk geperst en daarna verhit bij lagere temperaturen. De glaspartikels smelten alleen aan de randen aan elkaar, wat resulteert in de kenmerkende zachte, matte textuur.
Is het echt veiliger om mee te werken?
Ja. Traditionele glasproductie maakte gebruik van lood en arseen – giftige stoffen die vrijkomen als fijn stof wanneer u het glas snijdt of breekt. Morassutti heeft deze stoffen volledig geëlimineerd. Voor iedereen die regelmatig met mozaïek werkt, en zeker voor workshops en educatieve settings, is dit een belangrijk gezondheidsvoordeel.
Kan ik Morassutti combineren met andere materialen?
Absoluut, en dit is precies hoe veel meesters het gebruiken. De standaarddikte van 0,6 cm komt overeen met veel andere mozaïekmaterialen, waardoor u ze in hetzelfde lijmbed kunt verwerken. De dialoog tussen de matte Morassutti-textuur en glanzende traditionele smalti kan uw werk een extra dimensie geven.
Waarom zou ik kiezen voor de Piastra in plaats van losse steentjes?
De 11,5 x 11,5 cm plaat geeft u vrijheid. U bent niet beperkt tot de vormen die iemand anders voor u heeft gesneden. Elke lijn, elke curve, elke vorm die uw visie vereist, kunt u zelf uit de plaat snijden. Het materiaal dient uw kunst, niet andersom.
Hoe voorkom ik vlekken bij het voegen?
De matte textuur kan pigmenten uit voegmiddel absorberen, vooral bij lichte kleuren. Test altijd eerst op een restje. Behandel de tegels eventueel vóór het voegen met een impregneermiddel of was. En werk met ongepigmenteerd of lichtgekleurd voegmiddel wanneer mogelijk.
Is het geschikt voor buitengebruik?
Ja, vooral de 1,0 cm dikke variant is robuust genoeg voor buitentoepassingen. Zorg voor een geschikte ondergrond en gebruik vorstbestendige lijm en voegmiddel. Het materiaal is bestand tegen weersinvloeden en temperatuurschommelingen.
Welk gereedschap heb ik nodig?
Voor de dikkere varianten werkt een hamer met kapblok het beste – bij voorkeur met een widia (carbide) kop voor zuivere sneden. Voor de dunne variant en precisiewerk is een wieltjestang ideaal. Onthoud: een lichtere tik geeft betere resultaten dan brute kracht.
Waarom is de matte textuur ideaal voor huidtinten?
Menselijke huid reflecteert licht op een zachte, diffuse manier. Hoogglanzend glas doet precies het tegenovergestelde: het weerkaatst licht hard en direct, wat de illusie van warmte en zachtheid doorbreekt. De matte textuur van Morassutti benadert de manier waarop echte huid met licht omgaat veel beter, waardoor portretten levensechter ogen.
Kan ik een specifieke kleur laten maken?
Ja. Een van de voordelen van het poederproces is de reproduceerbaarheid. Morassutti kan kleuren op maat maken door de verhoudingen van het poedermengsel aan te passen. Dit is bijzonder waardevol voor restauratieprojecten of grote werken waar kleurconsistentie essentieel is.
Wat maakt dit materiaal duurzaam?
Meer dan 90% gerecycled glas. Geen lood of arseen. Lagere productietemperaturen. Volledig recyclebaar aan het einde van de levenscyclus. Morassutti Eco-Smalti is ontworpen met respect voor mens en milieu – zonder concessies aan artistieke kwaliteit.
Het Verhaal Gaat Verder
In Sequals, in de schaduw van Spilimbergo, blijft Federico Morassutti werken aan zijn visie: materialen die de warmte van de aarde combineren met het licht van glas. Materialen die de traditie eren door haar te vernieuwen. Materialen die duurzaam zijn in beide betekenissen van het woord – gemaakt om generaties mee te gaan, en gemaakt met respect voor de generaties die na ons komen. Wanneer u met Morassutti Eco-Smalti werkt, wordt u deel van dat verhaal. Een verhaal van ambacht, van innovatie, van schoonheid met een geweten.